RUGIPP

Izvršena mjerenja na oko 90 odsto tačaka

13:42, 23.09.2020.
Nakon više od sto godina, Republička uprava za geodetske i imovinsko-pravne poslove (RUGIPP) vrši gravitaciona mjerenja na teritoriji cijele Republike Srpske, od Novog Grada do Trebinja, s ciljem  određivanja ubrzanja sile Zemljine teže koja su neophodna za definisanje oblika i dimenzija Zemlje kao nebeskog tijela, odnosno površi geoida za područje Republike Srpske.

Tako određen oblik i dimenzije dijela površi Zemlje za područje Republike Srpske u praksi imaju značaj pri vršenju geodetskih satelitskih mjerenja (GNSS – Globalni Navigacioni Satelitski Sistem), ali i kvalitetnijeg pozicioniranja u navigacione svrhe za širi krug korisnika. 

Zahvaljujući Ugovoru o realizaciji gravimetrijskih mjerenja u Republici Srpskoj koji je RUGIPP zaključio  sa ''Vekom Geo'' iz Beograda i Upravom za kartiranje Кraljevine Norveške (Кartverk) uz finansijsku podršku projekata CILAP i Vlade Кraljevine Norveške (RER-17/0008 - Statens Кartverk West Balkans 2017-2020.)  do sada su izvršena mjerenja na oko 90 odsto tačaka, te se u skladu sa dosadašnjom dinamikom realizacije očekuje završetak mjerenja na svim tačkama do polovine oktobra 2020. godine. 

Prema projektu gravimetrijskih mjerenja predviđena su mjerenja na 3.833 tačke, raspoređene na cijeloj teritoriji Republike Srpske (reperi NVT-3 i rasute tačke).

Uprava je zaključila i Protokol o poslovno-tehničkoj saradnji kojim su definisani detalji realizacije mjerenja i obrade rezultata mjerenja.

Vrijednost Ugovora je 120.000 evra, od kojih je kroz projekat CILAP izdvojeno 40.000 evra, a Кartverk je projekat podržao sa 80.000 evra.

Direktor RUGIPP-a Bosiljka Predragović ocijenila je da se radi o vrlo zahtjevnom projektu, koji se izvodi u četiri faze, pri čemu su geodeti po deset časova dnevno na terenu.

„I pored  napornog rada na eksproprijaciji i Кorirodu Pet Ce RUGIPP uspješno realizuje ovaj zahtjevan projekat čije će rezultate koristiti geodetski stručnjaci RUGIPP-a, kao i svi drugi pri korišćenju GNSS tehnologije, ali i stručna naučna javnost u Republici Srpskoj i na globalnom nivou, jer na osnovu poznatih vrijednosti ubrazanja sile Zemljine teže moguće je tačno utvrditi nepravilnosti oblika Zemljine kore, a onda i određivanje tačnih visina tačaka“, navela je Predragovićeva. 

Prema njenim riječima ovo je i jedistvena šansa za geodetske inženjere Uprave jer se inače takva mjerenja u svijetu na ovakav način ne izvode često, prije svega zbog kompleksnosti, ali i visokih trošova, te zaista rijetki geodeti imaju priliku da se sretnu sa takvim izazovima i na taj način prošire svoja znanja u toj uskoj oblasti geodezije. 

„U prilog tome govori i činjenica da su prethodna gravitaciona mjerenja na području bivše SFRJ vršena davnih 1970-ih, ali da nikada nisu stavljena u službenu upotrebu i iskorištena u naučne i stručne svrhe“, dodala je Predragovićeva. 

Ona je naglasila i da će ostvareni rezultati doprinijeti regionalnom projektu – određivanje regionalnog geoida zemalja zapadnog Balkana (TIN Balkan Geoide – Western Balkan countries), te na taj način učiniti prepoznatljivom Republiku Srpsku na regionalnoj i svjetskoj mapi zemalja koje daju svoj doprinos nauci i praksi u oblasti geonauka.

Rezultati gravimetrijskih mjerenja biće osnova za određivanje geoida za područje Republike Srpske, a zajedno sa podacima dobijenim nakon nivelmanskih mjerenja u NVT-3 biće osnova za kvalitetnije definisanje vertikalnog referentnog okvira Republike Srpske.

U skladu sa Ugovorom i Protokolom o poslovno-tehničkoj saradnji, izvođač je Upravi ustupio na korišćenje dva gravimetra i održao obuku za rad gravimetrima za 12 geodetskih inženjera Uprave, te vrši obradu i izravnanje rezultata mjerenja.

Gravimetrijska mjerenja u Republici Srpskoj započeta su 05.06.2020. godine, nakon završene obuke za rad gravimetrima i procedurama mjerenja, te izvršenih kalibracionih mjerenja između tačaka apsolutne gravimetrije u manastiru Tavna kod Bijeljine i u Sarajevu.

Dvočlane terenske ekipe se u radu gravimetrima smjenjuju svakih 14 dana (svake druge nedjelje), radeći u kontinuitetu svaki dan. Osim mjerenja razlika ubrzanja sile Zemljine teže u projektovanim tačkama, ekipe projektovane tačke opažaju i GNSS prijemnicima.