Evropljani podržavaju ljetno računanje

Ljetno ili zimsko računanje vremena, šta je bolje za zdravlje

07:45, 14.09.2018.
Izvor: B92
Thumbnail
Većina Evropljana bi da ostanemo na ljetnjem računanju vremena, ali ako gledamo sa zdravstvenog stanovišta, odgovor nije isti. Istraživanja su pokazala da ima nekoliko problema.

Više od 80 posto Evropljana se u internet-anketi izjasnilo da žele da se ukine pomjeranje kazaljki sata i promjena na ljetnje i zimsko vrijeme, pa je Evropska komisija odlučila da predloži da se u EU odustane od te prakse. Sad se postavlja pitanje - na kom ćemo vremenu ostati. 

“Ispitivanje zdravstvenih učinaka svake opcije bi pomaklo vagu prema zimskom računanju vremena”, kaže Timo Partonen, profesor u finskom Nacionalnom institutu za zdravlje. 

“Više od deset studija je objavljeno na ovu temu, i ključna poruka je da su svjetlija jutra tokom cijele godine bolja opcija. I istraživanja koja su se bavila unutrašnjim tjelesnim satom imaju slične zaključke”, objasnio je. 

Da li je bolje ljetnje ili zimsko računanje vremena? Većina Evropljana, prema anketi, želi da se prebaci na ljetnje računanje. Neke druge zemlje, kao Turska (2016. godine) i Rusija (2011. godine) već su se odlučile na ljetnje računanje vremena. 

Godinama se rade studije da bi odgovorile na pitanje koja je praksa bolja za ljudski organizam. 

Iako je trenutno većina ljudi za ljetnje računanje, istraživanja su pokazala da je prvi problem to što pomjeranjem sata unapijred remetimo “naš sat u organizmu”, odnosno naš svakodnevni biološki ritam. 

Pomjeranjem sata u proljeće gubimo sat sna, što je nekim ljudima manja neprijatnost, ali postoje i ljudi kojima to stvara veće probleme.

Kanadska studija je ustanovila da je promjena vremena najveći krivac za povećan broj saobraćajnih nesreća koje se dogode u ponedeljak ujutro poslije proljećnog vikenda u kom se mijenja vrijeme. Povećan je i broj nesreća koje se događaju tog prvog radnog ponedeljka, ustanovili su naučnici fakulteta u Mičingenu. 

Najočitiji problem sa permanentno ljetnjim računanjem vremena su jutra, koja bi duže bila mračna, što je posebno veliki problem u sjevernijim zemljama tokom zime. 

Istraživanja iz Rusije su pokazala da je poslije prebacivanja na ljetnje vrijeme broj saobraćajnih nesreća ujutru povećan, da ljudi osjećaju veći stres i da je uopšte povećan broj zdravstvenih problema. 

Iako je promjena bila popularna, godinu kasnije manje od trećine Rusa je htjelo da se zadrži na ljetnjem računanju vremena. 

Nisu baš sve studije donijele isti zaključak. Naučnici sa Kembridža, doduše prije desetak godina, utvrdili su da stalno ljetnje računanje vremena ima niz prednosti. 

Tvrde da bi se u prosjeku smanjio broj saobraćajnih nesreća, pojačala trgovina i smanjila potrošnja energije u kritičnim vremenima za osam posto. Tvrde da su sve prednosti moguće, budući da su nam aktivni periodi u danu bolje sinhronizovani sa dnevnim svjetlom. 

Ustanovili su da bi jedan dodatni sat dnevnog svjetla zimi donio energetske uštede, recimo u Velikoj Britaniji oko 485 miliona funti, budući da bi ljudi koristili manje električne energije i manje grijali stanove. 

Od ljetnjeg računanja vremena profitirao bi i turizam. Britanska turistička zajednica tvrdi da bi se dodatnim satom dnevnog svjetla poslije podne tokom predsezone i postsezone podstakli ljudi na posjećivanje turističkih atrakcija i restorana.