Najki utajio milijarde dolara poreza u Evropi

Autor Aleksandar Stijaković, ATV

Objavljeno: 8:10, 13.11.2017

Afera Rajski papiri otkrila je kako je “Najki” utajio milijarde dolara poreza od prodaje patika u Evropi, piše “Gardijan”.

Sigurno je jedan od najpoznatijih modnih brendova na svijetu, koji donosi milijarde dolara profita od prodaje sportske opreme. Svaka patika ima i ime kao što je Swoosh, Flight, Force, Tailwind i Pegasus, a svaki put kad se lansira novi model, slijedi moćna marketinška akcija.

Ovo je kompanija je uvijek korak ispred svojih konkurenata, a sada se saznalo da je i jedan korak ispred poreznika, navodi “Gardijan”, prenosi B92.

Zahvaljujući aferi Rajski papiri otkrivena je šema koja je omogućila “Najkiju” da tokom posljednje decenije izbjegne poreze i ojača poslovno carstvo.

Priča uključuje mnogo sivih zona, nulte poreske stope i prebacivanje novca iz jedne države u drugu. Na kraju tog puta je velika poreska oaza van domašaja poreznika. Onima koji dobro poznaju ovu metodu je pravno sve čisto i legalno, dok aktivisti tvrde da je ovakvo poslovanje u najmanju ruku nepošteno.

Ukratko – novac kojim kupite par patika u bilo kojoj evropskoj prodavnici – od Londona i Pariza, do Berlina ili Madrida, kreće na put u EU, pa van nje, da bi na kraju završio na Karibima, ili u kompanijama filijalama koje nisu pod jurisdikcijom nijedne države.

“Najki” je tako poslovao uz pomoć mudrih i spretnih advokata, zamršenih zakona i uz blagoslov vlada. “Najki” patike proizvode se u zemljama poput Vijetnama i Indonezije. Odatle se transportuju u dizajnirana skladišta u Belgiji.

“Najkijeva” logistika i glavno skladište patika za evropsko tržište je u Laakdalu, belgijskom gradu jugoistočno od Antverpena. Sve patike koje vidite na policama u prodavnici, dolaze iz ovog skladišta.

I kada kupite par patika, na primjer u Londonu, očekujete vjerovatno da novac ode u britansku filijalu kompanije. Međutim, ne. Novac od prodaje odlazi zapravo u Holandiju.

Ova zemlja je važna za Najki jer tamo imaju sjedište dvije kompanije. One plaćaju dio poreza na oko osam milijardi dolara prihoda od prodaje patika po Evropi, Bliskom istoku i Africi. Međutim, od 2005. do 2014. “Najki” je uspio da prebaci ogromne svote Iz Holandije na Bermudska ostrva, poresku oazu.

To je uradio preko bermudske filijale “Nike International Ltd”, na koju su prenijeli prava intelektualnog vlasništva za sve svoje marke patika – što i jeste najveća vrijednost koju “Najki” posjeduje.

Iako filijala nema nijednog radnika, niti čak kancelariju, svake godine “Nike International Ltd” s Bermudskog ostrva je naplaćivala enormne naknade za intelektualno vlasništvo, odnosno licencu i prava korišćenja znaka Nike na njihovim proizvodima.

Upravo je to bio ključ kako je Najki legalno prebacivao dobit izvan Evrope u Nike International Ltd. 2014. “Najki” je morao ponovno da razmisli.

Ugovorima u Holandiji isticao je rok, pa su u “Najkiju” došli na drugu ideju.

Prebacili su intelektualno vlasništvo iz kompanije “Nike International Ltd” na Bermudima, na novu filijalu “Nike Innovate CV” koja nema sjedište na tim ostrvima. Zapravo ta kompanija nema sjedište ni u jednoj državi.

To joj omogućuje tzv. model “CV” ili na holandskom “Comamanditaire Venootschap” što u prevodu znači “limitirano partnerstvo”. U takvom poslovanju postoje dvije kompanije – jedna koja posluje i druga koja finansira poslovanje ali je zapravo pasivna i zato se zove limitirani partner ili “spavač”, a dvije kompanije međusobno ugovorom uređuju odnose.

Ukratko – “Nike Innovate CV” izbjegavao je plaćanje poreza u Holandiji, ali ova kompanija zapravo ne pripada ni pod jednu poresku obavezu na svijetu.

I “Najki” u tom modelu poslovanja nije usamljen, jer ga koriste mnoge multinacionalne američke kompanije.

Na ovaj način “Najki” je znatno smanjio svoje izdatke i znatno povećao zaradu, prenosi B92.

“Najkijeva” kompanija u ofšoru je akumulirala dobit koja je premašila 12 milijardi dolara. Stopu izdvajanja za poreze smanjili su s 34,9 u 2007. godini, na 13,2 odsto prošle godine.

Ali nakon otkrića Rajskih papira i “Najki” i ostale multinacionalne kompanije su pod pritiskom.

Organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj pokušava da zaustavi ovakav model registracije – odnosno “limitiranog partnerstva” i najavljuje njihovo ukidanje.

Izneseni komentari su lični stavovi autora i ne predstavljaju stav redakcije ATV portala.
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone