Dojče vele: Makronov govor zaoštrava krizu na zapadnom Balkanu

Autor Tanja, ATV

Objavljeno: 21:58, 21.04.2018

Govor predsjednika Francuske Emanuela Makrona u Evropskom parlamentu ima eksplozivnu snagu koja može da zaoštri krizu na zapadnom Balkanu, što slabi i pozicije Evropske unije u regionu, smatra direktor Centra za liberalne strategije u Sofiji, Ivan Krastev za Dojče vele.

Pozivajući se na citat Šarla de Gola da “pravi vođa uvijek ima nekog aduta u rukavu”, Krastev ističe da je Makron naglasio da ne želi da se Balkan okrene Rusiji ili Turskoj, ali je dodao da takođe ne želi Evropu koja loše funkcioniše sa 28 članova.

“Ima nečeg u tome. Većina Evropljana bi mu dala za pravo kad kaže da nema smisla da se govori o proširenju ako još nema odluke o tome šta bi Unija uopšte trebalo da bude. Trenutno definitivno nema oduševljenja za proširenje – bez obzira da li se govori o Balkanu, Turskoj ili Ukrajini. Upitani za želje o budućoj veličini EU, mnogi evropski birači bi radi bili za njeno smanjenje – a ne za proširenje”, ocijenjuje Krastev.

Krastev, međutim, smatra da je “konkretno dejstvo” Makronove poruke politička katastrofa.

“Primjedba Žan-Klod Junkera da je jedina alternativa za integraciju Balkana u EU rat u regionu, paradni je primjer za banalnost kao spas u posljednji čas. Jer, Makronova poruka nosi u sebi iskru koja bi mogla da dodatno pogorša stanje u regionu. Bugarska, koja trenutno pedsjedava Evropskom unijom, ima sve razloge da optuži Makrona da će pažljivo pripreman samit o Zapadnom Balkanu koji se održava u maju djelovati – kao vic. Evropska komisija ima razloga da Makronovu primedbu shvati kao zabadanje noža u leđa. Proevropski reformisti u balkanskom regionu imaju sve razloge da optuže Makrona da im potkopava pozicije”, navodi Krastev u svom tekstu.

Brisel je, kako navodi autor, dugo preferirao strategiju “konstruktivne višeznačnosti”, dok političari u Evropskoj uniji rado kažu da je jedino pitanje o članstvu država zapadnog Balkana u EU “kada?”, niko ni u Briselu ni u Beogradu ne vjeruje da će 2025. godine neka od zemalja zapadnog Balkana biti članica EU.

“No, dok se igra EU dosad zvala “vrata su otvorena”, Makron je riješio da ih zatvori – bar na trenutak. Ne možemo ga zbog toga optuživati. Ali ono što mu možemo zamjeriti jeste da “zamrzavanje” proširenja bez alternativne strategije može doprinjeti produbljivanju krize na Balkanu i slabljenju pozicije EU u regionu. Bilo je jasno i da, kada Makron, obražajući se biračima, govori o “Evropljanima”, misli prije svega na birače iz Zapadne Evrope”, zaključuje Krastev.

Krastev postavlja pitanje da li će Makron pokušati da u Evropi uradi ono što je prije godinu dana uradio u Francuskoj, odnosno da “uništi postojeće političke stranke i stvori novu proevropsku platformu čije je jezgro odbacivanje statusa kvo?”.

“Da li će rizikovati da do te mjere izazove stranke konzervativnog centra – koje su na vlasti u velikom delu Evrope – da će doći do zle krvi između njega i kancelarke Angele Merkel? I kako će se postaviti prema sve većoj zategnutosti između Istoka i Zapada u Evropi? Kako će u evropski projekat unijeti novu demokratsku energiju – posebno u društvima koje njegove govore čitaju samo kao prevode?”, piše Krastev u svom tekstu za Dojče vele.

Kako kaže, u Francuskoj već vijekovima postoji jaka veza politike i poezije, a ocijenjuje da je Makron vijeran toj mješavini.

“Dokazao je da ima i talenta za dramatizaciju kada je govorio o evropskom novom “građanskom ratu” i opasnostima nacionalizma i rekao da ne želi da pripada “generaciji mjesečara”. Postao je neugodan za svoje političke protivnike na desnoj strani političkog spektra u Evropi jer se pozicionirao kao zaštitnik evropskih vrijednosti – ne samo spram autoritarnih vladalaca van Evrope (Rusija, Kina, Turska), već i protiv “lliberalnih” kod kuće (Mađarska, Poljska), navodi Krastev u svom tekstu za Dojče vele.

Naglašava da je stekao poene i političkim pragmatizmom kada se udaljio od klasičnog federalističkog diskursa koji zagovara većina francuskih progresivaca i nije argumentovao samo u korist “Sjedinjenih Evropskih Država” već i za zajednički evropski digitalni porez koji bi ojačao Brisel.

Makron se opredjelio za ulogu opreznog vizionara, a svoje političke opcije za koje se zalaže je nagovijestio, umesto da ih jasno izgovor. Govor mu je bio retorički snažan, ali posebno su upadljive stvari o kojima Makron nije govorio, smatra Krastev.

“Francuski predsjednik je bio sumnjivo tih kada se radi o reformi evrozone koja je bila glavna tema njegovog govora na Sorboni prošle godine. Njegovo ćutanje je jasan signal za teškoće u njemačko-francuskim pregovorima o evropskoj monetarnoj uniji. On takođe nije govorio ni o stavu Evrope o slobodnoj trgovini i bio je politički neprecizan kada je govorio o migraciji ili temi odnosa Evrope i SAD”, piše Krastev za Dojče vele.

(Nezavisna novine)

Izneseni komentari su lični stavovi autora i ne predstavljaju stav redakcije ATV portala.
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone